Śmierć nas nie dotyczy

Autor: Julia Mosińska

Podobno z Harukim Murakamim jest tak, że można go pokochać lub znienawidzić. Charakterystyczny dla autora styl prowadzenia czytelnika przez opowieść może być postrzegany jako nadto monotonny, pełny detali i opisów nieistotnych zdarzeń czy czynności. Nawet bohaterowie wydawać się mogą nijacy i mało interesujący. Mimo to nie da się nie docenić tego, jak po mistrzowsku Murakami wplata w pozornie banalne historie filozoficzne zagadnienia i sprawia, że jego powieści poruszają czytelników i nie pozwalają o sobie zapomnieć. Niestety nawet ta „głębsza” część twórczości autora nie każdemu rekompensuje nadmierną prostotę fabuły.
Norwegian Wood to historia o zwyczajnych młodych ludziach i może dlatego jest idealnym wprowadzeniem do świata Murakamiego dla tych, którzy dopiero niedawno zaczęli zagłębiać się w literaturę spoza zakresu ogwiazdkowanych lektur. Autor opowiada o Toru Watanabe – który zgodnie z ideą Murakamiego nie wyróżnia się niczym specjalnym. W historię bohatera wprowadza czytelnika on sam, wspominając młodość na dźwięk przeboju Beatlesów Norwegian Wood. Przenosimy się więc w czasie do przełomu lat 60. i 70., do Tokio, gdzie Toru mieszka w akademiku i prowadzi przeciętne życie studenckie przeplatane nocnymi imprezami oraz nauką do egzaminów. Murakami nie szczędzi tu drobnych, codziennych dialogów i opisów najprostszych czynności. W tym uroczym obrazku brakuje jeszcze rozterki miłosnej i to właśnie wtedy na scenę wkraczają tajemnicza Naoko, przyjaciółka Toru z młodości, oraz Midori – nowa znajoma z uniwersytetu. Tam, gdzie wszystko układa się w szablonową powieść z zakresu literatury obyczajowej, wpleciona zostaje problematyka Norwegian Wood.
W pozornie beztroskiej rzeczywistości Toru Watanabe uczestniczą postaci zagubione, kilkukrotnie doświadczone przez los i niepotrafiące odnaleźć się w rzeczywistości na tyle, aby pozostać w niej na dłużej. Dzisiejszy kolorowy świat mediów nie dopuszcza do nas myśli, że w życiu dwudziestoletniego studenta może znaleźć się miejsce na śmierć. Murakami jednak się jej przygląda i pokazuje, że nie da się przygotować na pożegnanie ludzi tworzących daną rzeczywistość. Dla młodego człowieka śmierć istnieje jedynie w bardzo odległej przyszłości. Tymczasem Toru żegna dwie najważniejsze dla siebie osoby i, zważając na okoliczności obu śmierci, nie jest w stanie sobie w żadnym stopniu tego wytłumaczyć. Chociaż można by zarzucić bohaterowi chłód i obojętność wobec nieszczęścia, jakie go spotyka, Murakami uświadamia swoim czytelnikom różne reakcję człowieka na stratę, przechodzenie przez etap żalu, poczucia niesprawiedliwości, ale też proces gojenia się ran psychicznych. Śmierć stanowi główne zagadnienie filozoficzne Norwegian Wood i można tu długo mówić o znanej z literatury refleksji nad przemijaniem, jednak trudno też nie wspomnieć o istocie młodości. Studia, wyprowadzka – pewien nowy etap w życiu, który społecznie otrzymał etykietę jednego z najlepszych okresów – w rzeczywistości jest pełen presji, oczekiwań i rozczarowań. Problemy natury psychicznej towarzyszą ludziom niezależnie od wieku i sytuacji życiowej. W Norwegian Wood ukazuje to postać Naoko, której życiorys, przedstawiony przez Watanabe, jedynie z pozoru nie daje podstaw do wykreowania wizerunku postaci nieszczęśliwej. Wydaje się, że autor z premedytacją nie odkrywa tego, co dzieje się w psychice bohaterki i chociaż z czasem można domyślać się źródła jej nieszczęścia, dziewczyna do końca pozostaje tajemnicą zarówno dla czytelnika, jak i dla samego Toru Watanabe.
Haruki Murakami w Norwegian Wood podejmuje tematy, o których rzadko się wspomina i wplata je w życie młodego studenta. Książka nie należy do lekkich i przyjemnych lektur na zimową chandrę, ale z pewnością zmusi czytelnika do zastanowienia się nad kruchością życia i uświadomi, choć ukrytą w kolorowym XXI w., to oczywistą myśl, że każdy jest na świecie tylko na chwilę.

Norwegian Wood
Haruki Murakami
Wydawnictwo MUZA
Warszawa 2011

Ocena: 4/5

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *