Nie taki Diablo straszny…

Odkąd gry komputerowe rozpowszechniły się na skalę masową, zaczęły być postrzegane jako niepożądana forma rozrywki, która zabiera cenny czas, powoduje uzależnienie, demoralizuje, wywołuje wrogie nastawienie do życia, a także uzależnia (Polcyn-Matuszewska, 2015).

Tekst: Zuzanna Palińska Grafika: Materiały Prasowe

 Obraz gracza-maniaka, najczęściej otyłego, z grubymi okularami, aspołecznego, siedzącego nieustannie przed ekranem komputera jest stale obecny w kulturze popularnej, wzmacniając tym samym krytyczne podejście do gier. I chociaż ich nadużywanie faktycznie może przynieść negatywne skutki (PCPS, 2012), to jednak nie można zapominać o pozytywnym aspekcie gier, który bywa często ignorowany. Z uwagi na różnice w charakterze rozgrywek wielo- i jednoosobowych, w artykule skupiono się na grach w trybie single player.

Ucz się, ucz!

Korzyści z grania ujawniają się w ich edukacyjnym walorze. I mowa tu nie tylko o serious games, tworzonych w innym celach niż typowa rozrywka, np. dydaktycznym. Gry symulacyjne pokazują jak funkcjonuje mechanizm czy system społeczny, gospodarczy lub ekonomiczny, gry sportowe uczą zasad i reguł dyscyplin sportowych (Stasieńko, 2007). Gry historyczne, dzięki wprowadzeniu akcji w konkretną epokę, umożliwiają jej poznanie i odkrywanie ciekawych informacji na dany temat. Nierzadkie nawiązania do mitologii, religii czy innych tekstów kultury obecne w grach fabularnych poszerzają horyzonty i pozwalają nabrać świeżego spojrzenia na rzeczywistość. No bo jak tu nie nucić Animalsów, wchodząc do Tawerny Wschodzącego Słońca, albo nie uciekać z przerażeniem, widząc Elżbietę Batory i to jeszcze w formie demona? Przecież od razu wiadomo, że z tego spotkania nie może wyniknąć nic dobrego!

Bezmyślna roz(g)rywka?

W trakcie grania w gry rozwijane są liczne umiejętności i zdolności. Korzystne zmiany zachodzą również w zdolnościach poznawczych dzięki usprawnieniu różnych procesów myślowych, takich jak porównywanie, uogólnienie, wnioskowanie. Dzięki graniu następuje także rozwój wielozadaniowości (Small i Vorgan, 2011) oraz umiejętności rozwiązywania problemów (Ulfik-Jaworska, 2005). Planowanie strategii i zdolność logicznego myślenia są kluczowe: nie wystarczy na ślepo bezsensownie zabijać napotkanych wrogów. Trzeba wykazać się umiejętnością podejmowania taktycznych decyzji i planowania strategii – może bowiem okazać się, że jeden krok w niewłaściwą stronę zaprowadzi w ślepy zaułek bez wyjścia, a źle wymierzony atak zrani nie tylko wrogów, ale także sprzymierzeńców.

Aby zaatakować przytrzymaj klawisz W i wciśnij spację, jednocześnie przytrzymując prawy przycisk myszy, by przybliżyć widok i poprawić celność, a następnie strzelaj lewym przyciskiem myszy…

Na polu bitwy liczy się nie tylko szybkie podejmowanie decyzji, ale też zręczność. Ważne więc, aby móc swobodnie i szybko poruszać się bohaterem po mapach i korzystać z jego umiejętności. Zaznajomienie się ze sterowaniem oraz jego opanowanie są pierwszym krokiem do zwycięstwa. Nawet jeśli sterowanie staje się intuicyjne, początkowo wymaga od gracza precyzji i skupienia. Zatem rozwijane są zdolności, takie jak: spostrzeganie, widzenie peryferyjne i wyobraźnia przestrzenna, koordynacja wzrokowo-ruchowa oraz refleks (Polcyn-Matuszewska, 2015).

Ty brutalu!

Grom komputerowym zarzuca się obecność agresji i drastycznych scen sprawiających, że gracze, początkowo naśladujący zachowania postaci, z czasem zaczynają się w ten sam sposób zachowywać (Brosh, 2006). Badania na ten temat dostarczają niejednoznacznych wyników. Jak wskazuje Katarzyna Krystanek (2004), długotrwałe korzystanie z gier może sprzyjać przenoszeniu wzorców zachowania do realnego świata, także tych pozytywnych. Jakie to może mieć znaczenie dla graczy? Dużą część rozgrywek zaczyna się od zera – rozwój postaci, przechodzenie na kolejne poziomy, zdobywanie kolejnych osiągnięć – wszystko to wymaga czasu. Bez włożenia wysiłku i starań przejście gry nie jest możliwe. Zatem konsekwencja w działaniach, cierpliwość, umiejętność odraczania gratyfikacji są ważnymi umiejętnościami, a dzięki grze następuje ich rozwój, nawet jeśli bodźcem do tego jest np. zabijanie potworów.

Zło (nie)konieczne

Jak widać, gry mogą być formą relaksu, odgrywają znaczącą rolę w procesie kształtowania się osobowości, a ponadto przyczyniają się do rozwoju różnych umiejętności praktycznych (Litwinowicz, 2006). I chociaż ich nadużywanie może przynieść negatywne konsekwencje, to same w sobie nie są ani złe, ani dobre. To, jaki wpływ wywrą na człowieka, zależy przede wszystkim od sposobu ich wykorzystania. Decydując się na tą formę rozrywki, należy podjąć rozważny wybór, polegający na dostosowaniu treści gry do wieku i poziomu rozwoju gracza. Tylko wtedy bowiem można w pełni skorzystać z potencjału drzemiącego w grach i zaprzyjaźnić się z Najwyższym Złem.

Literatura:

Brosh, A. (2006). Przemoc w grach komputerowych a zjawiska desensytyzacji i katharsis wśród  młodzieży gimnazjalnej. Edukacja. Studia, Badania, Innowacje, 2 (94).

Krystanek, K.(2004). Wpływ agresywnych gier komputerowych na poziom agresywności gracza.  W: A. Rejzner (red.), Agresja w szkole: spojrzenie wieloaspektowe (145-152). Warszawa:  Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Janusza Korczaka.

Litwinowicz, K. (2006). Preferencje gatunków gier komputerowych a osobowość i agresywność u  młodzieży gimnazjalnej. Praca magisterska, Łódź: Uniwersytet Łódzki.

Polcyn-Matuszewska, S. (2015). Konstruktywne konteksty wykorzystania gier komputerowych  w edukacji – studium przypadku. Kwartalnik Nauk o Mediach, 2

Polskie Centrum Programu Saferinternet (2012). Nadmierne korzystanie z komputera i internetu  przez dzieci i młodzież. Warszawa: FDN.

Small, G., Vorgan, G. (2011). iMózg. Jak przetrwać technologiczną przemianę współczesnej  umysłowości. Poznań: Vesper.

Stasieńko, J. (2007). Gry komputerowe – jestem na „tak”, jestem na „nie”. Zagrożenia, szanse i  wyzwania rozrywki komputerowej. Wrocław: Wydział Nauk Społecznych i Dziennikarstwa.

Ulfik-Jaworska, I. (2005). Komputerowi mordercy. Tendencje konstruktywne i destruktywne u  graczy komputerowych. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu  Lubelskiego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *